logo Amadekarîya

Ansîklopedîya Kurdistanê

Amadekarîya

Ansîklopedîya Kurdistanê

×
Dîrok Çand û Huner Wêje Kurdolojî Vîdeo Erdnîgarî
Desteya Amadekarîyê Têkilî Armanc Kedkar Derbarê malperê de
Deham Ebdulfettah

Nivîskar: Koma Berhevkariyê

Nivîskar û rêzimanzan Deham Ebdulfettah, di sala 1942'yan de li gundê Billê ya bi ser bajarê Amûdê ji dayîk bûye. Xwendina xwe ya seretayî, nawendî û amadeyî li dibistan û xwendegehên bajarê Amûdê û Hisîça qedandiye. Derçûyê Zanîngeha Helebê, Beşa Ziman û Wêjeya Erebî ye. Nêzî 25 salan wekî mamosteyê ziman û wêjeya Erebî kar kiriye. Dûra destê xwe ji karmendiyê kişandiye û xwe daye kar û barên zimanê Kurdî. Di destpêkê de helbest û gotarên xwe bi zimanê Erebî nivîsandine û di rojname û govarên Erebî de belav kirine. Sala 1978'an di encama ezmûneke derûnî de li xwe hay bû û ev pirs ji xwe kir: Kesê ku tovê xwe di zevîya xelkê de biçîne, gelo ji bilî poşmanîyê, wê çi biçine? Wê hingê her tişt di mêjiyê wî de hat guhertin. Berê pênûsa wî jî, di nav pêlvedanên wê ezmûna derûnî de hat guhertin. Nêzî 10 salan bi xwendin, danehev û liberhevxistina ziman û rêzimana Kurdî daket. Di sala 1988'an de dest bi nivîsîna bi zimanê xwe kir û hêj li ser wê rêbazê berdewam e. Li gel xebatên ku weke pirtûk hatine weşandin, li welat û bajarên cuda, li gelek bajarên Kurdistanê, Ewropa, Emerîka û Keneda beşdarî konferansên li ser zimanê Kurdî bûye. Di komxebatên li ser zimanê Kurdî de xebitîye.

 

Berhemên Deham Ebdulfettah yê Çapkirî

- Axaftinek Bi Kurdekî re, wergerandin, bi Erebî, Şam, 1989

- Li Ber Dergehên Laleş, helbest, bi Kurdî û Erebî, Şam, 1990

- Nêrîneke Rexneyî Li Helbestên Kurdî, rexne, Şam, 1992

- Hindek Aloziyên Zimanê Kurdî, lêkolîn, Şam, 1993

- Di Muzîka Helbestên Kurdî De, têbînî û bersiv, bi Erebî, Şam, 1995

- Rênivîsa Zimanê Kurdî, lêkolîn, Kombenda Kawa, Libnan, 1998

- Destana Gilgamêş, werger, Duhok, Spîrêz çapa yekem (2005), bi alfabeya erebî; çapa duyem Amed Enstîtuya Kurdî (2006),

- Nav Di Zimanê Kurdî De, çapa yekem, Spîrêz, Duhok, 2005; çapa duyem, Enstîtuya Kurdî ya Amedê, 2006

- Cînav Di Zimanê Kurdî de, çapa yekem, Spîrêz, Duhok, 2006; çapa duyem, Enstîtuya Kurdî ya Amedê, 2006

- Kar (Lêker) Di Zimanê Kurdî De, Enstîtuya Kurdî ya Amedê, 2011, bi Alfabeya Erebî, Spîrêz, Duhok, 2012

- Yarsan an jî Ehlî Heq, Lîs, Amed, 2017

- Mistek Ji Hêvî û Arîşeyên Zimanê Kurdî (Kurmancî), Lîs, Amed, 2018


ÇAVKANİ

https://www.wardoz.com/niviskar/dehamevdilfetah

https://bianet.org/kurdi/perwerde/211040-deham-ebdulfettah-di-ve-rewse-de-heviya-min-di-standartkirine-de-nine

Hin nivîsên têkildar

Evdilsemedê Babek

Evdilsemedê Babek(972- 1019) helbestvan û nivîskarek Kurd e, yek ji yê ku herî pêşî bi zimanê Kurdî, bi zaravayê Kurmancî helbest nivîsandîye. Evdilsemed kurê hozan Mensûrê kurê Hesenê kurê Babek e. Leqebê wî Ebûl Qasim (Bavê Qasim) e, li gelek bajaran, cîhên wek Bexda, Nîşabûr, Mûsil û Hamedan xwendiye û gerîyaye...


Behrûz Çemenera

Dr. Behrûz Çemenera (Behrooz Chamanara) li bajarê Îlamê yê Rojhilatê Kurdistanê ji dayik bûye. Piştî qedandina xwendina xwe ya seretayî û navîn a li herêmê, ji bo xwendina bilind berê xwe da Almanyayê da ku li ser ziman, dîrok û wêjeya Kurdî û Îranî lêkolînên kûr karibe bike. Di sala 2014an de, wî teza xwe ya doktorayê ya bi navê ‘Şahnameya Kurdî û Wateyên wê yên Edebî û Olî’ (The Kurdish Shahnama and its Religious and Literary Implications) ji Enstîtuya Lêkolînên Îranî ya li Zanîngeha Georg-August a Göttingenê bi serkeftî wergirt...


KERA BOZ-çîrok-Hûtî Aslan-pdf

KERA BOZ-çîrok-Hûtî Aslan-pdf